ÖZKAN KÜÇÜK, DİYARBAKIR
Sinemacı Rojhilat Aksoy’un “Aurora’nın Doğuşu” adlı animasyon-belgesel filmin 2024 Aralık ayında Diyarbakır Sezai Karakoç Kültür Merkezinde yapılan gösterimi nedeniyle TCK 301’den yargılandığı davanın ikinci duruşması 6 Nisan günü Diyarbakır 22. Asliye Ceza Mahkemesinde görüldü.
Filmin üretiminde herhangi bir rolü bulunmayan Rojhilat Aksoy hakkında, o dönem başkan yardımcısı olduğu Ortadoğu Sinema Akademisi Derneği adına filmin gösterimi için yapılan salon tahsisi başvurusunda imzası olması nedeniyle “Türk milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini ve devletin kurum ve organlarını alenen aşağılama” suçlamasıyla dava açılmıştı.
Geçtiğimiz Mart ayında ilk duruşması görülen davanın ikinci duruşmasında Aksoy’un avukatı Fırat Yıldız hazır bulundu. Gazetecilerin yanı sıra P24 ile Altyazı Fasikül dergisi de duruşmayı izledi.
Duruşmada esas hakkındaki mütalaasını sunan savcılık, Aksoy’un “Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ve Devletin yargı organlarını alenen aşağılama” suçunu düzenleyen TCK 301. madde uyarınca cezalandırılmasını istedi. Mütalaada, Aurora’nın Doğuşu adlı filmde “1915 olaylarını soykırım olarak gösterildiği”, “o dönemde çıkan isyanların ‘özgürlük savaşçılarının haklı mücadelesi’ olarak nitelendirildiği, bölgede yaşayan Ermenilerin zorla isimlerinin ve dinlerinin değiştirildiği ve insanlık dışı muamelelere maruz bırakıldığı şeklinde gösterimlerinin olduğu, sanığın olay günü ücretsiz ve halka açık olarak herkesin girebileceği Sezai Karakoç Kültür ve Kongre Merkezinde gösterimi gerçekleştirilen filmin gösterime alınması için resmi başvuruyu yapan kişi olduğu, ilgili filmin sanat veya düşünce özgürlüğü kapsamında kabul edilemeyecek nitelikte olduğu” savunuldu.
Mütalaaya karşı savunmasını sunan avukat Fırat Yıldız, mütalaaya iştirak etmediklerini belirtti. Yıldız, “Müvekkilin fiili, bir sanat eserinin içeriğini oluşturmak değil, bir festival kapsamında çok sayıda filmden birinin gösterimi için idari başvuru yapmaktan ibarettir. Bu sebeple filmin içeriğinden sorumlu tutulamaz. Öte yandan filmin içeriğindeki görüşler rahatsız edici olsa bile ifade özgürlüğü kapsamında ele alınmalıdır” dedi.
“Soykırım konusu üzerinde uzlaşı olmayan bir konudur, mahkemelerde değil üniversitelerde tartışma konusu edilmelidir” diyerek savunmasını sürdüren Yıldız, Doğu Perinçek’in İsviçre’de “Ermeni soykırımı yoktur” dediği için dava edildiğini ancak bu davanın da AİHM’de haksız görülerek ifade özgürlüğünün ihlaline hükmedildiğini hatırlattı. “Sanat eserleri mahkeme salonlarında yargılanmamalıdır” diyen Yıldız “Ermeni soykırımı” ifadesi nedeniyle daha önce Diyarbakır Barosunun da dava edildiğini ve beraat ettiğini hatırlattı. İlgili mahkeme kararlarını mahkemeye sunan Yıldız, savunmasını Aksoy için beraat talebinde bulunarak bitirdi.
Duruşma sonunda kararını açıklayan mahkeme Aksoy hakkında her ne kadar “Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ve Devletin Yargı Organlarını Alenen Aşağılama” suçlamasıyla ceza talep edilmiş ise de yüklenen fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olması nedeniyle Aksoy’un beraatına hükmetti.
Aksoy’a avukat masrafı da ödenecek
Mahkeme ayrıca Aksoy’un yargılamada kendini temsil ettirmek üzere ödediği vekalet ücretinin de hazineden alınarak Aksoy’a ödenmesine karar verdi. Aksoy’a ödenmesi gereken vekalet ücreti 2026 yılı avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 45 bin TL olarak belirlendi.
Film hakkında
Inna Sahakyan’ın yönettiği “Aurora’nın Doğuşu” adlı 2022 yapımı belgesel-animasyon film, çocukluğu Çemişgezek ilçesinde geçen Aurora Mardiganyan’ın 1915 Ermeni soykırımı ve tehcir sürecinde yaşadıklarını konu ediniyor. Filmde hem Mardiganyan’ın kendisiyle yapılmış röportajlar hem de 1915’te kaçıp sığındığı Amerika’da onun yaşadıklarından hareketle yapılan 1919 yapımı bir Hollywood filminden parçalar yer alıyor.